Dlaczego poprawa efektywności energetycznej to coś więcej niż tylko cięcie kosztów? | NEGA‑Energy

Dlaczego poprawa efektywności energetycznej to coś więcej niż tylko cięcie kosztów?

Artykuł ekspercki dla decydentów w przemyśle.

Efektywność energetyczna w przemyśle to nie tylko niższe rachunki. To strategiczna dźwignia łącząca korzyści kosztowe, techniczne i finansowe: większa niezawodność infrastruktury, lepsza sterowalność procesów i mocniejsza pozycja w łańcuchach dostaw. Oszczędność energii w firmie jest efektem – celem jest trwała przewaga konkurencyjna.

Audyt to decyzja inwestycyjna, nie koszt

Dobrze przygotowany audyt efektywności energetycznej przedsiębiorstwa porządkuje priorytety – od szybkich „low‑hanging fruits” po projekty kapitałochłonne – i przygotowuje grunt pod finansowanie oraz rozliczenie efektów.

Co najczęściej odkrywamy w zakładach?

  • przewymiarowane lub niewłaściwie sterowane układy (wentylatory, pompy, sprężarki),
  • straty ciepła/chłodu w instalacjach i przegrodach,
  • niespójność profilu pracy maszyn z zapotrzebowaniem technologii,
  • oświetlenie pracujące „na zapas”, brak automatyki,
  • brak wiarygodnego monitoringu energii i danych do decyzji.

OZE? Najpierw optymalizacja, potem źródło

Fotowoltaika czy nowe źródło ciepła działają najlepiej po redukcji zapotrzebowania. Optymalizacja układów i odzysk ciepła często pozwalają zastosować mniejszą – i tańszą – instalację OZE przy wyższym udziale pokrycia potrzeb. OZE i efektywność się uzupełniają.

  • krok 1: sterowanie, regulacja, odzysk, modernizacja napędów i automatyki,
  • krok 2: dobór OZE do nowego, niższego profilu zużycia,
  • krok 3: monitoring i walidacja efektów, aby ROI było realne.

To nie tylko koszty: kluczowe efekty dla firmy

  • ESG i ślad węglowy: mniejsze zużycie i/lub czystszy miks = niższe emisje i lepsze KPI ESG.
  • Wizerunek: nowocześniejsza, bardziej odpowiedzialna marka dla klientów, pracowników i otoczenia.
  • Dostęp do finansowania: preferencyjne warunki (dotacje, gwarancje, umorzenia) – m.in. kredyt ekologiczny i EkoMax.
  • Odporność cenowa: niższe zużycie i/lub własna generacja amortyzują wahania cen energii.
  • Postęp technologiczny: modernizacje niosą ogólną poprawę efektywności operacyjnej.
  • Warunki pracy: termomodernizacja i nowe maszyny poprawiają komfort i BHP.

Finansowanie: kredyt ekologiczny, EkoMax i białe certyfikaty

Rzetelny audyt i bilans energii ułatwiają decyzje banków i zwiększają szanse na finansowanie:

Kredyt ekologiczny (FENG)

Bezzwrotne wsparcie dla modernizacji spełniających warunki programu (m.in. w zakresie energii pierwotnej). Wymagane dokumenty techniczne: audyt termomodernizacyjny i często audyt efektywności energetycznej. Szczegóły: Dofinansowanie – Kredyt Ekologiczny i EkoMax .

Gwarancja EkoMax BGK

Elastyczna opcja w trybie ciągłym – również dla mniejszych inwestycji. Proces w banku, ale potrzebne są rzetelne wyliczenia efektów.

Białe certyfikaty

Białe certyfikaty pozwalają odzyskać część nakładów na modernizację poprzez sprzedaż świadectw efektywności energetycznej. Więcej: Audyt efektywności energetycznej – białe certyfikaty .

„Efektywność energetyczna to nie tylko techniczna modernizacja. To sposób na zarządzanie kosztami, ryzykiem i inwestycjami. Łączymy inżynierię z finansami, aby rekomendacje były technicznie trafne i biznesowo uzasadnione.”

— Łukasz Rzeszowski

FAQ: najczęstsze pytania

1) Czy poprawa efektywności energetycznej to tylko oszczędność?

Nie. To również sposób na zarządzanie ryzykiem, poprawę niezależności energetycznej i zwiększenie konkurencyjności firmy.

Poprawa efektywności energetycznej to znacznie więcej niż tylko redukcja kosztów operacyjnych. Firmy, które inwestują w działania optymalizacyjne, zyskują również większą stabilność w obliczu rosnących cen energii, lepszą kontrolę nad zużyciem oraz dostęp do preferencyjnych form finansowania. Efektywność energetyczna wspiera realizację celów klimatycznych, pozwala spełnić wymagania raportowe (np. ślad węglowy, ESG, CSRD), a także poprawia komfort pracy i zwiększa wartość infrastruktury. To strategiczne narzędzie, nie tylko techniczna modernizacja.

2) Jakie są główne korzyści z audytu efektywności energetycznej w firmie produkcyjnej?

Audyt to pierwszy krok do realnych oszczędności, optymalizacji procesów i zdobycia finansowania na inwestycje modernizacyjne.

Audyt energetyczny pozwala zidentyfikować konkretne straty energii i wskazać działania, które przyniosą oszczędności. W firmach produkcyjnych oznacza to często modernizację maszyn, systemów HVAC, sprężonego powietrza czy oświetlenia. Dodatkowo audyt jest wymagany w wielu programach dotacyjnych, jak Kredyt Ekologiczny FENG czy Białe Certyfikaty. Wyniki audytu wspierają także budowanie strategii dekarbonizacji i raportowanie emisji CO₂. To narzędzie, które pozwala zarówno obniżyć koszty operacyjne, jak i zwiększyć odporność firmy na zmiany cen energii.

3) AEE vs AEP – jaka jest różnica?

AEE to audyt dla konkretnego przedsięwzięcia oszczędnościowego, wykorzystywany m.in. do Białych Certyfikatów lub dotacji; AEP to audyt całego przedsiębiorstwa, wymagany co 4 lata dla dużych firm.

AEE (Audyt Efektywności Energetycznej) służy do oceny efektu energetycznego konkretnej modernizacji (np. wymiany oświetlenia, systemu sprężonego powietrza). Może być podstawą do uzyskania Białych Certyfikatów, ale bywa też załącznikiem do wniosków o dofinansowanie (np. Kredyt Ekologiczny, KPO) lub elementem analizy opłacalności inwestycji.

AEP (Audyt Energetyczny Przedsiębiorstwa) to audyt przekrojowy całej organizacji, wymagany ustawowo co 4 lata dla dużych firm (zgodnie z Dyrektywą EED), chyba że mają ISO 50001. Służy do identyfikacji działań poprawiających efektywność energetyczną, ale nie daje podstawy do Białych Certyfikatów. Oba audyty różnią się zakresem, celem i wymaganiami – często się uzupełniają.

4) Czy do kredytu ekologicznego potrzebny jest audyt?

Tak. Wymagany jest audyt energetyczny zgodny ze wzorem BGK, potwierdzający minimum 30% oszczędności energii pierwotnej.

Do wniosku o kredyt ekologiczny FENG (działanie 3.01) należy dołączyć tzw. Dokument audytu. Musi on być przygotowany przed realizacją inwestycji i wykazywać, że projekt zapewni wymaganą oszczędność energii pierwotnej.

W zależności od charakteru inwestycji wymagany jest odpowiedni typ audytu:

  • Dla termomodernizacji budynków – audyt energetyczny przedsięwzięcia termomodernizacyjnego,
  • Dla modernizacji procesów, instalacji technicznych, maszyn lub OZE na potrzeby własne – audyt efektywności energetycznej.

Oba typy audytów muszą być wykonane zgodnie z wymaganiami określonymi przez BGK i PARP oraz zawierać m.in. stan „przed i po”, dane zużycia energii, wyliczenie efektu energetycznego (w toe) i zgodność z celami projektu.

5) Jak długo trwa wykonanie audytu i na czym polega?

Wykonanie audytu trwa zazwyczaj 2–6 tygodni – w zależności od skali projektu, dostępności danych oraz potrzeby wykonania pomiarów.

Audyt energetyczny obejmuje m.in.:

  • zebranie dokumentacji technicznej (budynki, instalacje, procesy, projektowane zmiany),
  • analizę zużycia energii z faktur i/lub systemów pomiarowych,
  • w razie potrzeby – wizję lokalną i pomiary,
  • opracowanie bilansu energetycznego „przed i po” inwestycji,
  • wyliczenie oszczędności energii pierwotnej i wskaźników efektywności,
  • przygotowanie kompletnego Dokumentu audytu zgodnego z wymaganiami BGK (lub innymi, jeśli dotyczy dotacji, BC, itp.).

Czas realizacji zależy głównie od: kompletności i jakości danych, złożoności inwestycji oraz konieczności pomiarów na obiekcie.

6) Czy Białe Certyfikaty przysługują po zrealizowanej inwestycji w poprawę efektywności energetycznej?

Tylko wtedy, gdy przed rozpoczęciem inwestycji złożono do URE kompletny wniosek wraz z audytem efektywności energetycznej.

Aby ubiegać się o Białe Certyfikaty, należy:

  • złożyć wniosek do URE przed rozpoczęciem realizacji inwestycji,
  • dołączyć audyt efektywności energetycznej (AEE) z prognozowaną oszczędnością energii (w toe),
  • można rozpocząć inwestycję natychmiast po złożeniu wniosku – nie trzeba czekać na decyzję URE.

Jeżeli inwestycja została rozpoczęta lub zakończona przed złożeniem wniosku, BC co do zasady nie przysługują (poza szczególnymi trybami, np. przetarg URE). Kluczowe jest złożenie kompletnego wniosku z audytem przed pierwszymi działaniami inwestycyjnymi.

7) Jaka jest minimalna oszczędność energii wymagana do uzyskania Białych Certyfikatów?

Minimum 10 toe/rok dla całego przedsięwzięcia (ok. 116,3 MWh energii pierwotnej).

Zgodnie z Ustawą o efektywności energetycznej, aby ubiegać się o Białe Certyfikaty, planowane przedsięwzięcie musi generować roczne oszczędności energii co najmniej 10 toe. Wyjątkiem są projekty składane w ramach przetargu URE — w takiej procedurze próg może zależeć od warunków rundy.

8) Jakie branże najczęściej korzystają z usług NEGA‑Energy?

Z naszych usług najczęściej korzystają firmy produkcyjne, logistyczne oraz chłodnicze – z wysokim zużyciem energii i potencjałem modernizacyjnym.

  • przemysł spożywczy,
  • metalowy i maszynowy,
  • chemiczny i przetwórczy,
  • logistyka i magazynowanie,
  • chłodnie i mroźnie,
  • budownictwo i deweloperzy.

To firmy posiadające własne budynki, instalacje technologiczne i dane zużycia energii – co umożliwia skuteczną identyfikację i wdrażanie działań oszczędnościowych.

9) Czy mogę przesłać dane i otrzymać wstępną ocenę bez zobowiązań?

Tak. NEGA‑Energy oferuje bezpłatną wstępną ocenę potencjału oszczędności energii na podstawie przesłanych danych.

Wystarczy przekazać profil zużycia energii (np. faktury za prąd/gaz, zestawienie mediów lub informacje o planowanej inwestycji), aby otrzymać wstępną analizę potencjału technicznego i finansowego. Ocena jest niezobowiązująca i pozwala określić, czy audyt lub projekt modernizacyjny ma realne szanse na finansowanie, Białe Certyfikaty lub wymierne oszczędności.

10) Czy NEGA‑Energy pomaga w uzyskaniu dofinansowania na inwestycje energetyczne?

Tak. Wspieramy firmy na każdym etapie pozyskania dotacji lub innych form finansowania inwestycji w efektywność energetyczną.

Pomagamy m.in. przy:

  • Kredycie Ekologicznym FENG,
  • Gwarancji EkoMax BGK,
  • Białych Certyfikatach (URE),
  • funduszach unijnych i regionalnych,
  • programach NFOŚiGW, KPO i Funduszy Norweskich.

Zapewniamy zarówno analizę techniczno‑ekonomiczną inwestycji, jak i wsparcie formalne przy składaniu wniosków.

Podejmij pierwszy krok: bezpłatna ocena potencjału

Wyślij 12‑miesięczny profil zużycia energii i krótki opis procesów. Otrzymasz wstępną ocenę potencjału oszczędności oraz wskazanie właściwej ścieżki (audyt, finansowanie, harmonogram).

Wyślij profile zużycia energii – pokażemy pierwsze oszczędności

O NEGA‑Energy

NEGA‑Energy to niezależna firma doradcza dla przedsiębiorstw przemysłowych. Wspieramy zakłady produkcyjne, logistyczne i technologiczne w redukcji kosztów energii, optymalizacji procesów oraz pozyskiwaniu finansowania (kredyt ekologiczny, EkoMax, białe certyfikaty).

Działamy na styku inżynierii, finansów i regulacji – setki audytów, ponad 1 mln m² przeanalizowanej infrastruktury. Nie sprzedajemy technologii – rekomendujemy to, co rzeczywiście się opłaca.

Skontaktuj się: formularz lub biuro@nega-energy.pl.

Autor: Łukasz Rzeszowski

Frazy kluczowe: audyt efektywności energetycznej przedsiębiorstwa, kredyt ekologiczny, doradztwo energetyczne dla przemysłu, oszczędność energii w firmie, białe certyfikaty.